Ponad sto artefaktów, interaktywna scena barokowa, projekcje multimedialne i historia króla, który uczynił z opery narzędzie władzy — od 17 kwietnia Zamek Królewski w Warszawie zaprasza na wystawę „Wielka gra. Opera Władysława IV". Ekspozycja potrwa do 19 lipca 2026 roku.
 

Drugie piętro Zamku po raz kolejny zamienia się w scenę. Tym razem jednak nie chodzi o współczesne widowisko, lecz o podróż do XVII wieku — do czasów, gdy Władysław IV Waza stworzył tu jeden z najnowocześniejszych teatrów operowych w całej Europie. Wystawa „Wielka gra" to opowieść o monarchie, który rozumiał sztukę jak niewielu władców swojej epoki — i potrafił wykorzystać ją jako instrument polityczny.
 

Król, który przywiózł operę z Włoch

Władysław IV objął tron w 1632 roku, ale jego fascynacja teatrem zaczęła się wcześniej — podczas długiej podróży po Europie, w której odwiedził Florencję, Rzym, Mantuę, Wenecję i Wiedeń. Zetknął się tam z najnowocześniejszymi formami spektakli operowych. Po powrocie do Warszawy postanowił stworzyć coś równie imponującego. Już w 1628 roku na Zamku wystawiono operę „Acis i Galatea" — i tak narodził się teatr dworski. Sala teatralna w południowym skrzydle rezydencji była przez kolejne lata rozbudowywana przez włoskich architektów, aż stała się jedną z najbardziej zaawansowanych technologicznie scen w Europie.
 

Ponad sto eksponatów z polskich i europejskich zbiorów

Na wystawie można zobaczyć malarstwo i grafikę z epoki, historyczne instrumenty muzyczne, dokumenty i druki z XVII wieku — łącznie ponad sto artefaktów pochodzących ze zbiorów polskich i europejskich instytucji. Obok zabytkowych eksponatów przestrzeń wypełniają rekonstrukcje i makiety teatru zamkowego, projekcje multimedialne oraz obiekty interaktywne przybliżające mechanikę sceny barokowej. Scenografia wystawy, zaprojektowana przez Wojciecha Cicheckiego, to niemal autonomiczna realizacja artystyczna — oparta na iluzjach perspektywicznych, grze światła, warstw, kolorów i dźwięku.
 

Wejdź na scenę i zostań operatorem barokowej machiny

Centralnym punktem ekspozycji jest interaktywna rekonstrukcja siedemnastowiecznej sceny teatralnej. Zwiedzający mogą samodzielnie obracać periakty — historyczne wieloboczne elementy scenografii — i w ten sposób zmieniać dekoracje na własne życzenie. Architektura Warszawy z elementami Forum Wazowskiego zamienia się w dzikim ogrodzie za rzeką; ruchome fale ożywiają Wisłę, a unikalne instrumenty dźwiękowe wzorowane na projektach XVI-wiecznego inżyniera teatralnego Niccolò Sabbatiniego nadają całości sensoryczny wymiar. Historia rozgrywająca się na scenie? Do miasta zbliża się smok — i tylko Syrenka staje mu na drodze.
 

Dynamiczna, angażująca, wielowymiarowa

Kurator wystawy dr Jacek Żukowski podkreśla, że „Wielka gra" to opowieść naświetlana przez pryzmat współczesności — dlatego ekspozycja jest dynamiczna i angażująca, a nie tylko historyczna gablota. Do wystawy przygotowano bogaty program towarzyszący: spotkania z kuratorem, wieczorne oprowadzania, ścieżki autorskie, zajęcia międzypokoleniowe oraz animacje w dedykowanej przestrzeni edukacyjnej. Zaplanowano też oprowadzania dla osób z niepełnosprawnościami słuchu i wzroku, a także zajęcia dla osób w kryzysie psychicznym — muzeoterapię.
 

Wystawie towarzyszy publikacja z esejami polskich i europejskich badaczy teatru epoki Wazów.
 

Wystawa „Wielka gra. Opera Władysława IV" jest czynna od 17 kwietnia do 19 lipca 2026 roku na drugim piętrze Zamku Królewskiego w Warszawie.
 

Źródło: Zamek Królewski w Warszawie. Zdjęcia: T. Kaczor